آموزش متره و برآورد 3
فصل دوم
متره :
همانگونه كه اشاره كرديم متره عبارت است از محاسبه و اندازه گیری احجام عملياتي كه در یک پروژه اجرا شده يا قرار است اجرا بشود .
انجام عمليات متره نياز مند اسناد و مدارك زير مي باشد :
1- یک سری کامل نقشه های اجرایی شامل نقشه های سازه ای ، معماری ، تاسیسات مکانیکی ، تاسیسات الکتریکی و دتایل های لازم .
2- جداول ريز متره و ليستوفر و خلاصه متره ( نمونه اين جداول را مي توانيد از لينك هاي زير دانلود كنيد )
3- فهرست مقادير و فهرست بهاء منضم به قرارداد
اولين قدم در انجام متره مطالعه دقيق نقشه هاي اجرايي و تعيين دقيق نوع فعاليت و واحد اندازي گيري آن مي باشد . عمدتا نوع فعاليت و واحد اندازه گيري آن از فهرست مقادير و يا فهرست بهاي منضم به قرارداد تعيين مي گردد .
واحد هاي اندازه گيري عمليات اغلب به صورت زير در فهارس بها تعريف شده اند .
1- واحد هاي حجمي : متر مكعب ، مانند احجام عمليات پي كني ، احجام عمليات بتن ريزي و ... – دسيمتر مكعب ، مانند قالب بندي درزهاي انبساط و پركردن درز كف سازي هاي بتني با ماسه و آسفالت
2- واحد هاي سطحي : متر مربع ، مانند سطوح قالب بندي ، سطوح گچكاري ، سطوح پلاستر سيمان ، سطوح كاشي و سراميك ، سطوح موزائيك ، سطوح عايق كاري ، سطوح رنگ آميزي و ...
3- واحد هاي طولي : متر ، متر طول ، مانند طول قرنيزها ، تعبيه شيار يا چفت در سنگها ، تعبيه شيار در بتن و ديوار ، طول جوشها ، تهيه و نصب آب بندها ( واتر استاپ ) ، مقدار سيم ها و كابل ها ، لوله ها ، كابينت آشپزخانه و ...
4- واحد هاي وزني : كيلوگرم ، مانند آرماتور بندي ، كارهاي فلزي از قبيل ساخت و نصب تيرها و ستونها و بادبندها و ساخت و نصب در و پنجره فلزي آهني يا آلومينيومي و ...
5- واحد هاي شمارشي : عدد ، دستگاه و ... مانند تعداد شيرآلات و لوازم بهداشتي ساختمان ، تعداد چراغ ها ، دستگاه هاي هواساز ، دستگاه هاي مولد برق ، كولر و آبگرمكن ، چاه ارت و ...
6- واحد هاي تركيبي : متر مكعب كيلومتر ، تن كيلومتر و از اين قبيل مانند حمل مواد حاصل از عمليات خاكي و حمل و نقل آهن آلات و سيمان و ...
قدم بعدي اندازه گيري و وارد كردن اطلاعات با آدرس دقيق از روي نقشه هاي اجرايي در فرم هاي ريز متره و يا ليستوفر ( براي كارهاي فلزي ) مي باشد . بعد از وارد كردن اطلاعات محاسبات مربوطه را انجام مي دهيم .
فرم عمومي ريز متره را از لينك زير دانلود كنيد و سپس به ادامه بحث توجه نمائيد .
همان گونه كه در فرم ريز متره مشاهده مي كنيد ، در بالاي فرم محل هايي جهت وارد كردن اطلاعات كلي وجود دارد كه به شرح زير ميباشد :
1- در قسمتي كه نام سازمان را مشاهده ميكنيد خود عبارت " نام سازمان " وجود ندارد و چنانچه از فرمت هاي چاپي سازمان خود استفاده مي كنيد نام و احتمالا لوگوي سازمان شما وجود دارد و چنانچه از نرم افزار اداري Excel جهت تنظيم فرم متره استفاده مي كنيد ، مي بايست در اين قسمت نام ( حتمي ) و لوگوي سازمان ( اختياري ) متبوع خود را وارد نمائيد .
2- در قسمتي كه متره صورت وضعيت وجود دارد چنانچه صورت وضعيت موقت باشد مي بايست عبارت موقت شماره ي x و چنانچه صورت وضعيت قطعي باشد كلمه قطعي مقابل آن ثبت گردد . در برخي موارد كه ريز متره ضميمه صورت جلسه و يا صورت مجلس مي باشد درج عبارت هاي مذكور جايگزين صورت وضعيت گرديده و شماره ي صورت جلسه يا صورت مجلس مربوطه مقابل آن درج مي گردد . به همين ترتيب در ريز متره هايي كه جهت برآورد به كار مي رود عمل مي نمائيم .
3- در قسمت پروژه و ساختمان نيز مشخصات مربوطه را وارد مي كنيم .
4- به همان منوال اصلاعات مربوط به شماره ي صفحه ، نوع عمليات و نام كارگاه در محل هاي مربوطه درج مي گردد .
5- ستون اول ( شماره رديف ) : اين ستون جهت شماره گذاري سطرها ي فرم ريز متره مي باشد و نشانگر توالي سطور مي باشد و براي هر عمليات جديد از شماره 1 آغاز شده و به ترتيب ادامه خواهد داشت .
6- ستون دوم ( شرح عمليات و جزئيات قسمت هاي كار ) : در اين ستون همانگونه كه از عبارت سر ستون مشخص است براي درج شرح عمليات و درج آدرس دقيق از شماره نقشه و آدرس محور به محور نقشه ها مي باشد .
7- ستون دهم ( شماره فهرست بهاء ) : در اين ستون شماره رديف عمليات مذكور را از فهرست مقادير يا فهرست بهاي منضم به قرارداد تعيين كرده و درج مي كنيم .
8- ستون سوم ( تعداد قسمت هاي مشابه ) : عبارت خود گويا است .
9- ستونهاي چهارم و پنجم و ششم ( اندازه ها : طول و عرض و ارتفاع ) : چنانچه عملياتي كه محاسبات متره براي آن صورت مي گيرد ، واحد اندازه گيري آن از نظر ديمانسيون ابعادي ، يك بعدي باشد ( مانند محاسبه ريز متره لوله ها ) ، اندازه ها فقط در ستون طول درج مي گردد . چنانچه عملياتي كه محاسبات متره براي آن صورت مي گيرد دو بعدي باشد ، يعني سطوح محاسبه مي شوند دو حالت وجود خواهد داشت ، اول اينكه اگر سطوح افقي باشند ( مانند گچ كاري سقف ها ) اندازه هاي مورد نظر را در ستون هاي مربوط به طول و عرض وارد مي كنيم ، دوم اينكه اگر سطوح قائم باشند ( مانند سيمانكاري ديوارها ) ، اندازه ها در ستونهاي طول و ارتفاع وارد خواهند شد . چنانچه عملياتي كه محاسبات متره براي آن صورت مي گيرد سه بعدي باشند ( مانند حجم بتن فنداسيونها ) ، اندازه ها را در هر سه ستون طول و عرض و ارتفاع وارد مي كنيم .
10- ستون هشتم ( جمع جزء ) : حاصلضرب ستون سوم در ستون چهارم ( براي واحد هاي يك بعدي ) ، حاصلضرب ستون سوم در ستون چهارم در ستون پنجم يا ششم ( براي واحد هاي دو بعدي ) ، حاصلضرب ستون سوم در ستون چهارم در ستون پنجم در ستون ششم ( براي واحد هاي سه بعدي ) ، را در ستون هشتم وارد مي كنيم .
11- ستون هفتم ( كسورات ) : گاهي اوقات در محاسبات شرايطي ايجاد مي شود كه يك قسمت از كار در دو بخش كه در آن قسمت با هم مشترك هستند ، مورد محاسبه قرار مي گيرد . در اين حالت قسمت مشترك را جداگانه با پيش عبارت كسر مي گردد ، در شرح عمليات ( ستون اول ) درج مي كنيم و پس از درج اطلاعات ابعادي در ستونهاي چهارم تا ششم ، محاسبات مربوطه را همانند ستون هشتم ( جمع جزء ) انجام داده ولي با علامت منفي در ستون هفتم وارد مي كنيم .
12- ستون يازدهم ( ملاحظات ) : ازاين ستون جهت درج توضيحات لازم و برخي محاسبات ضروري كه براي شفاف سازي محاسبات مورد نياز است ، استفاده مي شود .
13- ستون نهم ( جمع كل ) : در پايان محاسبات ريز متره و در سطر پاياني محاسبات ، جمع جبري ستونهاي هشتم ( جمع جزء ) با علامت مثبت ، و ستون هفتم ( كسورات ) با علامت منفي ، را محاسبه كرده و در اين ستون وارد مي كنيم .
متعاقبا نمونه محاسبات و پركردن فرم ريز متره با نقشه مربوطه تقديم شما عزيزان خواهد شد .
