آموزش رياضي : گزاره ها - 5
تركيب دو شرطي :
گزاره ي « اگر p آنگاه q و اگر q آنگاه p » ، که ترکیب عطفی گزاره ي شرطی « اگر p آنگاه q » با عکس خودش است ، را ترکیب دوشرطی گزاره p با q میگوییم و گزارههای p و q را مولفه های گزاره ي دوشرطی می ناميم . گزاره دو شرطی فوق را به صورت p <═> q نمايش مي دهيم و به صورت های محاوره اي زیر بيان مي كنيم :
1- p اگر و فقط اگر q
2- p اگر و تنها اگر q
3- p فقط وقتي كه q
4- شرط لازم و كافي براي آنكه p آن است كه q
بنابر اين با توجه به تعريف فوق داريم :
(p <═> q ≡ ( p ═> q ) Λ ( q ═> p
جدول ارزش ترکیب دو شرطي ، دو گزاره به شكل زير نمايش داده مي شود :
|
p <═> q |
q |
p |
|
T |
T |
T |
|
F |
F |
T |
|
F |
T |
F |
|
T |
F |
F |
همانگونه كه مشاهده مي كنيد ، تركيب دو شرطي زماني درست است كه مولفه هاي آن هم ارز ( هر دو داراي يك ارزش ) باشند .
جدول ارزش تركيب دو شرطي را مي توان به صورت زير نيز مورد بررسي قرار داد :
|
p <═> q |
( p ═>q ) Λ ( q ═> p ) |
q ═> p |
p ═> q |
q |
p |
|
T |
T |
T |
T |
T |
T |
|
F |
F |
T |
F |
F |
T |
|
F |
F |
F |
T |
T |
F |
|
T |
T |
T |
T |
F |
F |
عكس نقيض گزاره ي دو شرطي :
عكس نقيض گزاره ي دو شرطي p <═> q را به شكل p <═> ~q~ تعريف مي كنيم .
به عنوان مثال عكس نقيض گزاره ي دو شرطي « x=y <═> 5x=5y » هم ارز
گزاره ي دو شرطي « ( x=y ) <═> ~( 5x=5y )~ » يا به عبارت ديگر هم ارز
گزاره ي دو شرطي « x≠y <═> 5x≠5y » مي باشد .
و آن را به شكل « شرط لازم و كافي براي آنكه x مساوي y نباشد ، آن است كه 5x مساوي 5y نباشد » بيان مي كنيم .
جدول ارزش عكس نقيض گزاره ي دو شرطي به شكل زير مي باشد :
|
p<═>~q~ |
p <═> q |
q~ |
p~ |
q |
p |
|
T |
T |
F |
F |
T |
T |
|
F |
F |
T |
F |
F |
T |
|
F |
F |
F |
T |
T |
F |
|
T |
T |
T |
T |
F |
F |
همانگونه كه در جدول ارزش مشاهده مي كنيد ، عکس نقیض یک گزاره دو شرطی با خود آن گزاره هم ارز است .